Paixón polo benestar, a felicidade e as emocións

As emocións son reaccións que experimentamos en todos os momentos e inflúen en todos os aspectos da nosa vida. Coñecer os diferentes tipos de emocións e aprender a xestionalas ábrenos a posibilidade de mellorar a nosa forma de vivir.

É importante distinguir entre emoción e afecto:

• Emoción: é unha forma de afecto complexa que implica reaccións viscerais e cognitivas. Está ligada a situacións e obxectos concretos, e componse de reaccións físicas, mentais, expresivas e conductuales. A experiencia emocional é intensa e breve. Por exemplo, estou alegre porque fixen un amigo nesta viaxe. As emocións constitúen ao redor do 25% das nosas experiencias.
• Afecto: é un fenómeno xenérico e inespecífico que inclúe avaliacións, estados de ánimo e emocións. O estado de ánimo ten unha maior duración que as emocións. Trátase dunha tonalidade sen causa específica: estar animado e activo / estar irritado / estar baixo de ánimo, alicaído. O afecto constitúe ao redor do 75% das nosas experiencias.

Existen varias perspectivas científicas para definir as emocións. De maneira sinxela, as emocións clasifícanse en básicas e complexas. 

Habitualmente distínguense seis emocións básicas que están compostas de expresións faciais universais (innatas) e son: alegría, tristeza, medo, ira/enojo, sorpresa e noxo.

Emoción	Para que serve
Alegría:  Emoción que nos permite ser felices. Prodúcese como resultado dun acontecemento positivo. Este estado afectivo produce benestar e pódese expresar a través dun sorriso sincero.	SER CREATIVO, SOCIABLE.  Pensamento optimista, creativo, autoestima, confiar nun mesmo e nos demais.	Imaxe
Tristeza:  Emoción producida xeralmente pola perda de algo importante. Pódese manifestar a través de suspiros, bágoas e/ou apatía.	REFLEXIVO, CRÍTICO, ILLARSE, PEDIR AXUDA.  Recollerse, illarse, reflexionar, pensamento analítico e reflexivo	Imaxe
Medo:  Emoción que se desencadea ante calquera perigo real ou imaxinario. Caracterízase por reaccións temblorosas, encogimiento, fuxida e/ou “pelos de punta”.	DEFENDERSE DO PERIGO.  Fuxir do perigo, escapar, evitar, abandonar a situación ou á persoa.	Imaxe
Ira/Enojo:  Emoción habitualmente provocada por considerar que a situación é inxusta. Exprésase a través de xestos ameazantes, berrando e/ou apertando as mans.	LOITAR, DEFENSA.  Loitar, enfrontar, vencer obstáculos, vencer a outras persoas.	Imaxe
Sorpresa:  Emoción producida por algo novo, imprevisto, casual ou descoñecido. Produce dilatación das pupilas, elevación das cellas, apertura da boca, entre outras expresións.	ADAPTACIÓN ANTE SITUACIÓNS NOVAS.  Permite adecuar o comportamento á situación de incerteza. Facilita a curiosidade e a aprendizaxe.	Imaxe
Noxo:  Sensación desagradable pero protectora. Pode producir náuseas, mareos... expresións faciais típicas que serven para comunicar desagrado.	REXEITAMENTO.  Escapar ou evitar situacións desagradables ou daniñas.	Imaxe

Para ilustrar como pode influír un suceso nas nosas emocións e nas nosas respostas engadimos a continuación un exemplo. Cando experimentamos un suceso rapidamente avaliámolo. Por exemplo, o sorriso de alguén que nos saúda. A avaliación positiva dese sorriso fai que experimentemos un sentimento de alegría. E ese sentimento de alegría fai que respondamos cun sorriso e charlemos, o que á súa vez conduce a novas condutas de aproximación.

A partir das emocións básicas se modulan as emocións máis complexas como o amor, a culpa, a angustia ou a compaixón. O amor, por exemplo, componse de alegría, xunto con tenrura e curiosidade; e a angustia baséase no medo e pode ser matizada pola tristeza ou o enfado.

As emocións trascedentes, pola súa banda, oriéntannos cara a afectos positivos e cara aos demais, cara a grupos máis grandes como a humanidade. Seguidamente atoparás algún exemplo de emocións transcendentes.

Emocións transcendentes
Elevación ou inspiración moral Que o produce? Accións ou persoas excelentes, virtuosas, de gran moralidade. Motivan a “dar algo a cambio”, a sentirse vulnerable e a aumentar o compromiso social.	Imaxe
Asombro ou respecto marabillado Que o produce? Natureza grandiosa, arte (monumentos), encontros sociais, coñecemento, relixión, nacemento… Desafían o noso concepto de nós mesmos e do mundo que nos rodea e obríganos a reacomodar o noso punto de vista.	Imaxe
Kama muta ou conmoverse por amor Que o produce? Reencontros, reconciliacións, perdón, nacementos, caridade… Impulsan unión, reencontro, axuda, proximidade e amor cara a outras persoas.	Imaxe

Regulación das emocións e intelixencia emocional

A maneira na que manexamos as nosas emocións e afectos pode conducirnos a unha vida sa, onde impere o gozo e o goce, ou a unha vida menos sa que teña como consecuencia en nós bloqueos e mesmo a enfermidade.

A regulación das emocións consiste en modificar as nosas respostas cognitivas: Como defino unha situación: é unha ameaza ou é un desafío?; Conductuales Enfronto ou evito a situación?); ou expresivas (Manifesto o meu sentimento ou me inhibo?).  A intelixencia emocional implica desenvolver as capacidades de aceptar, recoñecer, utilizar e expresar as emocións con fins adaptativos.