Elikadura osasungarri eta jasangarri baten aldeko pasioa

Elikaduraren arloan oso ohikoak dira mito faltsuak, sinesmen okerrak, ahoz aho transmititzen direnak, baita egiazko bihurtzeraino ere. Egunero jaten dugu, eta erraza da horren inguruan iritzi bat ematea norbere zein besteren teoriak
erabilita. Mito horietako gehienek ez dute oinarri zientifiko demostraturik, eta zenbait elikagai hartzeari ere utz diezaiokegu horren erruz, gure osasuna bera ere arriskuan jartzeraino. Jarraian, mito horietako batzuk gezurtatuko ditugu; dena den, aurrerantzean ere agertuko dira mito berriak. Hortaz, gogoratu, errezeta magiko bakarra dago elikaduraz ari garela, hau da, dieta orekatsu, neurritsu eta jasangarri bat eramatea.

Ogi beltzak edo bihi osoarekin egindakoak ogi zuriak baino gutxiago gizentzen du.

GEZURRA. Ogi zuriak ez du ogi beltzak baino askoz energia gehiago izaten: ogi zuriak 261 kcal ditu 100 gramotan eta beltzak, berriz, 221 kcal. Alabaina, ogi beltzak zuriak baino zuntz gehiago duenez (7,5 g beltzak eta 3,5 g zuriak 100 gramotan), bi ogiek asetasunean oso eragin desberdina izango dute (jakina denez, zuntzak ase egiten baitu). Gainera, ogi beltzak bitamina, mineral eta osagai antioxidatzaile gehiago ditu zuriak baino. Hortaz, ez da egia ogi beltzak berez zuriak baino gutxiago gizentzen duela; kontua da gehiago asetzen duela, eta, beraz, gutxiago jaten dugula.

Otorduetan ura edateak gizendu egiten du

GEZURRA. Jendeak uste du urak gizendu egiten duela eta gehienbat otorduetan edateak gizentzen duela. Alabaina, urak ez du gizentzen, ez baitu kaloriarik ematen. Aitzitik, mesede egiten die giltzurrunei, eta oreka hidrikoari eusten laguntzen du. Oso garrantzitsua da behar den beste ur edatea egunero, bai otorduetan eta bai otordu tarteetan. Elikadura osasungarri eta jasangarri baterako dekalogoaren 5. puntuan (2.1 Gomendioak: nola planifikatu elikadura osasungarri eta jasangarri bat atalean), informazioa irakurri duzu ur beharren gainean.

Frutak postrean janda gizendu egiten du

GEZURRA. Frutak kaloria kopuru bera du otorduen aurretik eta gero. Janaria jaten den ordenak ez du eraginik kaloria kopuruan. Elikagai osasungarriak dira frutak. Zuntz dietetikoa, bitaminak, mineralak eta ura ematen dizkigute, besteak beste, eta egunero egon behar dute gure dietan. Komeni da jakitea zein den unerik egokiena bakoitzarentzat; batzuek nahiago dute bazkal ondoren eta beste batzuek bazkal aurretik; beste batzuek, berriz, otordu tartetan nahiago dute.

Karbohidratoak eta proteinak batera jateak gizendu egiten du

GEZURRA. Dieta disoziatuetan oinarritzen da sinesmen hori. Halako dietetan ez dira otordu berean nahasten karbohidratoetan aberatsak diren elikagaiak (arroza, ogia, pasta...) eta proteinetan aberatsak direnak (haragia, arrautzak, arraina...). Horrelako dietak gomendatzen dituztenek diote gure gorputzak ezin duela ongi digeritu mantenugai konbinazio hori, eta horrek ez dauka inolako oinarri zientifikorik. Naturan ohikoa da bi mantenugaiak batera dituzten elikagaiak aurkitzea; esaterako, esnea eta lekaleak. Horrelako dieta “disoziatuak” egiten dituztenek pisua galtzen dute, elikagaiak ez-nahasi behar horretan azkenean gutxiago jaten dutelako. Alabaina, dieta horiek ez dira gomendagarriak, zeren eta dituzte ohitura dietetiko osasungarriak sustatzen, eta gabeziak izan ditzakete nutrizioaren ikuspegitik.

Fruitu lehorrek gizendu egiten dute

GEZURRA. Fruitu lehorren ezaugarria da ur gutxi dutela eta bihotzerako onak diren gantzak kopuru handitan dituztela; hori dela eta, kaloria handiko janak dira (570-720 kcal izaten dute 100 gramotan). Energia asko ematen dutenez, neurrian jan behar dira. 25-30 gramok edo eskukada batek 170-215 kcal ematen ditu. Hori bai, zuntz ugari dute, eta horrexegatik asetzeko gaitasun handia dute. Fruitu lehorrak maiz jateak pisu gehiegi hartzeko arrisku txikitzen duela diote, hau da, gorputzak gantz soslai hobea hartzen duela (gerribuelta txikiagoa) eta bihotz-hodietako gaixotasunei aurrea hartzen laguntzen digula. Elikagai horiek dieta mediterraneoaren parte dira, eta gosaritan bezala har daitezke nola askaritan eta nola plater nagusietan (esaterako, entsaladetan) baita gaztekin, lekaleekin eta zerealekin batera ere. Gida honetako 2.6 atalean Errezetak: gosari-askarietarako iradokizunak, zenbait adibide aurkituko dituzu elikagai horiek zure dietan sartzeko.

Otordu bat kentzeak argaldu egiten du

GEZURRA. Otordu bat jan gabe pasatzen badugu, gose handiagoa izango dugu datorren otorduan, eta gehiago jango dugu. Oro har, komeni da 4-6 otordu egitea egunero, baina otorduen kopurua eta maiztasuna bakoitzak bere bizimodura eta nahietara egokitu behar du. Edonola ere, pisua galtzea bada kontua, kaloria gehien ematen duten elikagaiak gutxitu behar ditugu, edo kopuru txikiagoan jan. Eta, janari kopuruari dagokionez, batzuei mesede egin diezaieke maiz jatea, horrela gosea eta antsietatea kontrolatzen baitituzte; beste batzuek, berriz, beren erritmoa dela eta, nahiago izan ditzakete hiru otordu.

Light erako produktuek argaldu egiten dute

GEZURRA . Light erako elikagaiek kendua izaten dute beren osagai kalorikoren bat (azukrea, gantzak...) %30ean behintzat. Horrelako elikagaiek kaloria ematen duen osagairen bat kopuru txikiagoan badute ere, egiaz garrantzitsuena da produktuak bere osoan duen energia balioa.Light erakoek ez dute berez argaltzen laguntzen. Baina dieta egoki baten testuinguruan, pisua kontrolatzen lagundu dezakete. Dena den, beti aintzat hartu behar da zenbat kontsumitzen den, zeren eta maiz gizentzen ez duelako kontu horrekin light ez direnak baino kopuru handiagoetan jaten ditugu.

La sal engorda

FALSO. La sal no aporta calorías, por lo tanto no engorda. Sin embargo, si se consume sal en exceso aumenta la cantidad de sodio en el cuerpo y nuestro organismo para contrarrestarlo retiene más agua en el riñón para intentar diluirlo. Desde hace mucho tiempo se sabe que un consumo elevado de sal puede aumentar el riesgo de padecer hipertensión, un ataque al corazón, un accidente cerebrovascular... e incluso obesidad. Sí, has leído bien, obesidad. Según los expertos, la cantidad de sal presente en un alimento puede influir en la cantidad que comemos, y si se trata de alimentos ricos en grasas, esta combinación puede aumentar el riesgo de sufrir obesidad. Por lo tanto, que la sal engorda puede considerarse una verdad a medias.

No se debe tomar al mismo tiempo zumo de naranja y leche, porque la leche se corta y sienta mal

FALSO. La leche siempre se coagula cuando se introduce en un medio ácido, como es el caso de nuestro estómago. Esta coagulación forma parte del proceso de su digestión. Además, la acidez de nuestro estómago es siempre mucho más ácido que el de la naranja, por tanto, la leche siempre se coagula en el estómago, y no tiene por qué sentarnos mal, salvo que seamos intolerantes a la lactosa o alérgicos a la proteína de la leche.

Todos los aceites vegetales son buenos para la salud

FALSO. “Vegetal” no siempre es sinónimo de “saludable”. El aceite de coco y de palma, siendo ambos alimentos de origen vegetal, son ricos en ácidos grasos saturados. Y un consumo excesivo de estos productos puede elevar los niveles de colesterol en sangre y aumentar el riesgo de enfermedad cardiovascular. Este tipo de aceites se utilizan con frecuencia en la industria alimentaria en galletas, productos de panadería, chocolates, etc., aunque su uso está disminuyendo poco a poco. En cualquier caso, el consumo de aceite de coco y palma, y de productos que los contienen debe realizarse de forma moderada u ocasional, en el contexto de una dieta saludable.

La dieta vegana (vegetariana estricta) es la mejor para la salud

FALSO. La dieta vegana, es decir, aquella que no incluye ni carnes, ni pescados, ni huevos, ni leche ni derivados lácteos, y que se suele adoptar por razones éticas, no supone un problema para la salud siempre que esté bien programada. Sin embargo, si este tipo de dieta no está bien planificada, puede ocasionar carencias de algunos nutrientes esenciales como proteínas de alto valor biológico, vitamina B12, vitamina D, calcio, hierro y ácidos grasos omega-3. Para seguir este tipo de dietas, se aconseja poseer unos buenos conocimientos dietéticos, o la supervisión de un especialista.

Los huevos son malos para el colesterol

FALSO. Un huevo mediano (de unos 58 gramos aproximadamente) aporta unos 200 mg de colesterol, concentrándose en su totalidad en la yema. Pero al contrario de lo que se ha creído durante muchos años, el consumo de huevos no está relacionado con un aumento importante de los niveles de colesterol en sangre. Los principales factores dietéticos asociados al aumento del colesterol sanguíneo son las grasas saturadas y las parcialmente hidrogenadas (también conocidas como grasas trans). El huevo a pesar de ser rico en colesterol, no lo es en grasas saturadas; de hecho, tiene más grasas insaturadas (beneficiosas para la salud) que saturadas. Por lo tanto se puede afirmar que la ingesta moderada de huevos no aumenta el riesgo cardiovascular.